Anders Gezegd

Posts Tagged ‘strp’

Donderdag 9 april bezocht ik STRP. Het Art & Technology Festival in Eindhoven. Het festival vond plaats op het Strijp-S terrein. Op deze locatie waren in vroeger tijden fabrieken en het natuurkundig laboratorium (NatLab) van Philips gevestigd. Een terrein dus, dat al van oudsher in het teken stond van technologische ontwikkeling, experiment en vernieuwing. Toen achter de gesloten deuren die voor STRP wagenwijd open stonden.

Philips speelde ook een belangrijke rol in de eerste ‘activiteit’ die ik bezocht op STRP. Dat was een symposium over het Poème Electronique, een multimediaspektakel dat in opdracht van Philips werd uitgevoerd op de wereldtentoonstelling van 1958.

Het programma van dit symposium besloeg de hele dag en avond, maar ik heb slechts de eerste 3 programmaonderdelen gevolgd. Te beginnen met een fragment van een (gerestaureerde?) film. Dit was een modernistisch, abstract beeld van de geschiedenis en toekomst van de mensheid.

Daarna kwam de eerste spreker naam. Hij vertelde over de totstandkoming van het Poème en de diverse pogingen om het project opnieuw tot leven te brengen. Het was voornamelijk een feitelijk relaas.

De tweede spreker vond ik boeiender. Hij plaatste Poème Electronique in de context van de tijd; hoe het pastte in de utopische kijk die veel kunstenaars hadden.

Tentoonstelling
Verdeeld over verschillende ruimtes stonden diverse objecten en installaties. Centraal hierbij stond over het algemeen de mens-machine-interactie. Filmbeelden, machines, en voorwerpen die reageren op bewegingen van de mens en soms op een uitdagend manier de mens doet bewegen.

Bij 1 installatie werd de interactie tussen machine en mens wel erg vreemd uitgevoerd. Je kon schilderen met een computer, met als interface… de blote rug van een mens.

Bijzonder vond ik de installatie Probe. Abstracte filmbeelden die reageren op de bewegingen van de kijker. Stapt hij naar voren, dan wijkt het beeld. Als hij naar achteren loopt, komt het beeld naar voren. Een effect dat de nieuwsgierigheid prikkelt. Je krijgt als kijker het gevoel dat je door de beelden wordt uitgedaagd.

Van de installatie Liquid Space viel vooral de schoonheid op. Ook dit voorwerp reageerde op de beweging van de mens. Als bezoeker kon je onder/in het bouwwerk gaan staan, waardoor de machine daarop reageerden. Ik denk dat het vooral van de gemoedstoestand van de bezoeker afhing of hij zich omarmd voelde, of ingesloten.

Ondergaan
Hemisphere, Granular Synthesis en het door mij gemiste Zee zijn voorbeelden van ‘voorstellingen’ die je onmogelijk kunt omschrijven zonder de woorden ‘hevig’, ‘intens’ en ‘beleving’ te gebruiken. Als gebruiker kun je weinig meer doen dan deze ervaring te ondergaan of te ontvluchten.

Met minimale middelen (rode stroboscoop, projectie en bijna subsonische geluiden) weet Hemisphere een maximaal effect te bereiken. Vooraf wordt gewaarschuwd voor epileptische aanvallen. En de suppoost aan wie ik vroeg of de voorstelling doorlopend was, bleek achteraf een EHBO’er. Van Hemisphere raakte ik gek genoeg tamelijk ontspannen – bijna in een trance. Andere bezoekers werden er evenwel nerveus of hyper van.

Hoogtepunt vond ik Granular Synthesis. Een audio-visuele art performance die de toeschouwer onderdompelt in repeterende beelden en drones. Toegankelijk? Nee. Indrukwekkend? Zeker!

Maatschappij versus samenleving
Wat mijn dagje STRP vooral aantoonde, was de het contrast tussen de oude en de nieuwe tijd. Poème Electronic en haar tijdgenoten gebruikten technologie in de kunst om een utopisch beeld op de wereld te scheppen. Ze gaven hun visie op hoe de maatschappij er uit moest zien. Het woord maatschappij is inmiddels vervangen door samenleving. We leven samen, zonder maatschappelijk doel. De hedendaagse kunst richt zich dan ook op een individuele ervaring. Met het effect als doel. En dat effect smaakt wat mij betreft naar meer.